Archiwum Pastorele

 

 

PASTORELE STAROPOLSKIE

abo kolęda mieszkańcom ziemskim
od muzyki niebieskiej wdzięcznym okrzykiem
na dzień Narodzenia Pańskiego zaśpiewana

widowisko muzyczne

 

PRAPREMIERA: 3 grudnia 1991r.
Bazylika Krzyża Świętego w Mogile,
w ramach Międzynarodowego Festiwalu Teatrów Polskojęzycznych

 

Pastorele Staropolskie
to widowisko muzyczne na trzy głosy i trzy dawne instrumenty, przesycone krakowskim kolorytem. Kreowane przez aktorki postaci XIX – wiecznych arystokratek krakowskich prezentują kolędy staropolskie – ulubione śpiewy naszych przodków, dziś już zapomniane lecz ze wszech miar godne przypomnienia ze względu
na bogactwo motywów tekstowych jak i urok i kulturowe zaplecze dawnych melodii.

Owe zapomniane dziś kolędy, wywodzące się z XVI, XVII i XVIII wieku, pochodzą
z kancjonałów: Klasztoru Sióstr Benedyktynek ze Staniątek pod Krakowem, Sióstr Franciszkanek
z Klasztoru św. Andrzeja w Krakowie, Klasztoru Sióstr Karmelitanek Bosych z Krakowa oraz
z XIX wiecznych zbiorów Oskara Kolberga i Michała Marcina Mioduszewskiego.

Scenariusz, reżyseria, choreografia: Jadwiga Leśniak-Jankowska
Konsultacja muzyczna: Bolesław Rawski
Kostiumy: Grażyna Żubrowska

Dama z kropidłem: Jadwiga Leśniak-Jankowska
Dama z szalem: Anna Sokołowska
Dama z dzwonkiem: Danuta Jamrozy

Flety proste: Anna Fieber
Viola da gamba: Anna Szelińska-Mikus
Lutnia: Piotr Szyc

 

 

fot.Wojciech Staszkiewicz

 

 

PASTORELE STAROPOLSKIE

Ci pasterze zbudzeni przez aniołów i śpieszący do szopy, to są polskie parobki, ta szopa jest taka sama, jak każda stajnia przy wiejskiej naszej zagrodzie, i kto by dzieje Nowego Testamentu znał tylko z kolęd, ten mógłby myśleć, że Pan Jezus urodził się gdziekolwiek w Polsce, bo każda jest podobna jak dwie krople wody do tego Betlejem, jakie jest w kolędach – pisze Zygmunt Gloger w „Encyklopedii staropolskiej”. Właśnie w tej staropolskiej konwencji przebiegało widowisko „Pastorale staropolskie
abo kolęda mieszkańcom ziemskim od muzyki niebiańskiej wdzięcznym okrzykiem na dzień Narodzenia Pańskiego zaśpiewana”, z którym przyjechali do katowickiego Pałacu Ślubów artyści krakowscy.
Zespół tworzą trzy aktorki: Anna Ciuła – dama z dzwonkiem, Anna Sokołowska – dama z szalem
i Jadwiga Leśniak-Jankowska – dama z kropidłem, a równocześnie autorka scenariusza, reżyserii
i ruchu tanecznego. Damom ubranym w XIX-wieczne suknie, towarzyszyli muzycy: Anna Fieber – flety proste, Anna Szelińska-Mikus – viola da gamba i Piotr Szyc – lutnia. Oprawę plastyczną zaprojektowała Grażyna Rachwał-Żubrowska, a konsultantem muzycznym był Bolesław Rawski.
Zdumiewała muzykalność aktorek, którym prawdę mówiąc, profesjonalne primadonny w tym repertuarze,od prostych ludowych piosenek do wielogłosowych kompozycji madrygałowych, nie potrafiłyby dorównać. Byłyby za dobre, za sztuczne i za bardzo irytujące. Tu każdy uśmiech, ukłon, spojrzenie doskonale dopełniał śpiew i czynił go pełnym wdzięku. Resztę czaru sprawiła jakże miła muzyka.
A przecież wcale nie słuchaliśmy utworów znanych, ani „Przybieżeli” ani „Lulajże” itp. Kolędy pochodziły ze zbiorów krakowskich sióstr Franciszkanek, Karmelitanek, Benedyktynek, księdza Michała Mioduszewskiego i Oskara Kolberga.
Jako, że rzecz odbywała się na Śląsku publiczność żywiej (śmiechem) zareagowała na niemiecką kolędę, oraz słowo pludry. Też pochodzenia niemieckiego i oznaczające spodnie sięgające powyżej kolan, noszone w XVII i XVIII wieku.
Krakowska grupa jest chyba jednym z nielicznych zespołów, który prezentowaną przez siebie muzykę potrafi tak interesująco, a równocześnie niebanalnie „sprzedać”. Stąd dla bywalców koncertów tacy wykonawcy są wręcz wymarzeni.

Marek Brzeźniak
Trybuna Śląska
27 grudnia 1999 r.

* * * * * * * *

Scenariusz, reżyseria, choreografia: Jadwiga Leśniak-Jankowska
Konsultacja muzyczna: Bolesław Rawski
Kostiumy: Grażyna Żubrowska

Dama z kropidłem (alt): Jadwiga Leśniak-Jankowska
Dama z szalem (sopran): Liliana Pociecha
Dama z dzwonkiem (mezzosopran): Izabela Kochańska

Flety proste: Anna Fieber
Viola da gamba: Anna Szelińska-Mikus
Lutnia: Jakub Haberko

 

 

Siedziba Krakowskiej Opery Kameralnej

fot. Paweł Zechenter

 

W ramach cyklu „Operowe spotkania zamkowe”,
7 stycznia 2006, Niepołomice Kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników

fot. Paweł Zechenter

 

 

STAROPOLSKIE KOLĘDOWANIE
Z KRAKOWSKĄ OPERĄ KAMERALNĄ

Pastorele Staropolskie to kolejne, niezwykle piękne widowisko muzyczne, jakie w niepołomickim kościele wystawiła Krakowska Opera Kameralna. Publiczność podziękowała twórcom owacją na stojąco.
Poważne, liryczne, wesołe, a chwilami nawet krotochwilne teksty utworów zabrzmiały na trzy kobiece głosy i trzy dawne instrumenty muzyczne.
Widowisko, wyreżyserowane i opracowane choreograficznie przez dyrektor naczelną i artystyczną Krakowskiej Opery Kameralnej Jadwigę Leśniak-Jankowską, zachwyciło nie tylko muzyczną urodą, ale pięknym, w każdym szczególe przemyślanym gestem i ruchem scenicznym. A tworzyły je trzy śpiewaczki kreujące role dziewiętnastowiecznych arystokratek, wykonujących staropolskie kolędy i pastorałki. Subtelne współbrzmienia kobiecych głosów uzupełniały trzy dawne instrumenty muzyczne.
Goszczenie w Niepołomicach tego znakomitego krakowskiego teatru muzycznego to efekt podpisania umowy o współpracy z gminą Niepołomice i reprezentującym ją Centrum Kultury.

 

Wanda Ryszkiewicz
Dziennik Polski
11 stycznia 2006 r, Niepołomice